રેલવે ટિકિટ કેન્સલેશનના નવા કડક નિયમો: હવે ટિકિટ કેન્સલ કરતા પહેલા 100 વાર વિચારજો, નહીંતર થશે મોટું નુકસાન!
યાર, આપણા ભારતીયો માટે ટ્રેનની મુસાફરી એટલે જીવાદોરી. દિવાળી હોય, ઉનાળાનું વેકેશન હોય કે કોઈ પ્રસંગ, આપણે મહિનાઓ પહેલા ટિકિટ તો બુક કરાવી જ લઈએ છીએ. પણ સાચી તકલીફ ક્યારે પડે? જ્યારે છેલ્લી ઘડીએ કોઈ ઇમરજન્સી આવે અને પ્લાન કેન્સલ થાય!
અત્યાર સુધી એવું હતું કે ટિકિટ કેન્સલ કરીએ એટલે રેલવે પોતાનો થોડો ચાર્જ કાપીને બાકીના પૈસા આપણા બેંક ખાતામાં પાછા આપી દેતી. પણ ભાઈઓ, હવે ગેમ બદલાઈ ગઈ છે!
હમણાં જ ભારતીય રેલવેએ ટિકિટ કેન્સલેશનના નિયમો એટલા કડક કરી દીધા છે કે જો ધ્યાન નહિ રાખો તો તમારા પૂરેપૂરા પૈસા ડૂબી જશે. તો ચાલો, કોઈ પણ અઘરા શબ્દો વગર સીધી અને સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આ નવો નિયમ શું છે અને તેનાથી તમારા ખિસ્સા પર શું અસર પડશે.
૧. સૌથી મોટો ઝટકો: ૮ કલાક વાળો નવો નિયમ (ઝીરો રિફંડ)
પહેલા આપણે ટ્રેન ઉપડવાના ૪ કલાક પહેલાં પણ ટિકિટ કેન્સલ કરીને થોડા ઘણા પૈસા બચાવી લેતા હતા. પણ હવે આ ભૂલથી પણ ના કરતા!
નવો નિયમ શું કહે છે? જો તમે ટ્રેન ઉપડવાના ૮ કલાક પહેલા તમારી કન્ફર્મ ટિકિટ કેન્સલ નહિ કરી, તો તમને રેલવે તરફથી એક પણ રૂપિયો પાછો નહિ મળે. જી હા, શૂન્ય રિફંડ! તમારા બધા જ પૈસા જપ્ત થઈ જશે.
એક સાદા ઉદાહરણથી સમજો: ધારો કે તમારી ટ્રેન આજે સાંજે ૫:૦૦ વાગ્યે જવાની છે. તો તમારે સવારે ૯:૦૦ વાગ્યા પહેલાં (૮ કલાક પહેલા) ગમે તેમ કરીને ઓનલાઈન કે વિન્ડો પર જઈને ટિકિટ કેન્સલ કરી જ દેવી પડશે. જો તમે સવારે ૯:૧૦ વાગ્યે પણ કેન્સલ કરવા ગયા, તો રિફંડ મળશે ઝીરો (૦).
૨. ૭૨ કલાક (૩ દિવસ) વાળા નિયમમાં મોટો બદલાવ
માત્ર છેલ્લી ઘડીના જ નહિ, પણ જે લોકો અગાઉથી પ્લાન બદલી નાખે છે તેમને પણ રેલવેએ નથી છોડ્યા.
જૂનો નિયમ: પહેલા ૪૮ કલાક (૨ દિવસ) પહેલા ટિકિટ કેન્સલ કરતા તો બહુ ઓછો ચાર્જ કપાતો.
હવે નવો નિયમ: હવે આ સમયમર્યાદા વધારીને ૭૨ કલાક (૩ દિવસ) કરી દીધી છે. એટલે કે, જો તમારે ઓછામાં ઓછું નુકસાન કરાવવું હોય, તો મુસાફરીના ૩ દિવસ પહેલા જ ફાઈનલ નક્કી કરી લેજો કે જવું છે કે નહિ.
(ખાસ ધ્યાન રાખજો: જો તમે ટ્રેન ઉપડવાના ૨૪ કલાકથી લઈને ૮ કલાકની વચ્ચે ટિકિટ કેન્સલ કરશો, તો સીધા ૫૦% એટલે કે ટિકિટના અડધા પૈસા કપાઈ જશે.)
૩. આખરે સરકારે અચાનક આવો કડક નિયમ કેમ બનાવ્યો?
તમને પણ ગુસ્સો આવતો હશે કે આવું કેમ? પણ આની પાછળનું કારણ બહુ વ્યાજબી છે.
ઘણા લોકો અને ટિકિટના દલાલો છેક ૪ કલાક પહેલા ટિકિટ કેન્સલ કરી દેતા. આનાથી સીટ ખાલી રહેતી અને જે બિચારો યાત્રી વેઇટિંગમાં (WL) ઉભો હોય તેને છેલ્લી ઘડીએ કન્ફર્મ સીટ આપવાનો રેલવેને સમય જ નહોતો મળતો. હવે ૮ કલાકનો સમય મળશે એટલે રેલવે શાંતિથી ચાર્ટ બનાવીને વેઇટિંગ વાળા જરૂરિયાતમંદ લોકોને કન્ફર્મ સીટ આપી શકશે. દલાલોની કાળાબજારી પણ બંધ થશે!
૪. તત્કાલ (Tatkal) અને ઓનલાઈન ટિકિટનું શું થશે?
આ સવાલ બધાને થતો જ હોય છે. જુઓ, કન્ફર્મ તત્કાલ ટિકિટમાં તો પહેલા પણ ઝીરો રિફંડ હતું અને આજે પણ ઝીરો જ છે. (હા, જો ટ્રેન ૩ કલાક લેટ હોય કે રેલવે પોતે ટ્રેન કેન્સલ કરે, તો પૂરા પૈસા પાછા મળે છે).
અને હા, આ નવો ૮ કલાક વાળો નિયમ IRCTC થી બુક કરેલી ઓનલાઈન ટિકિટ અને સ્ટેશન કાઉન્ટરથી લીધેલી ટિકિટ બંને પર એકસરખો જ લાગુ પડે છે.
latestupdated.com ની સ્માર્ટ ટિપ્સ (તમારા પૈસા બચાવવા માટે):
આ નવા નિયમોથી બચવા બસ આટલું ધ્યાન રાખજો:
જો જવાનું ૧૦૦% પાક્કું હોય તો જ ટિકિટ બુક કરો, અડધા પ્લાનમાં પૈસા ન ફસાવો.
મોબાઈલમાં એલાર્મ મૂકી દો કે મુસાફરીના ૩ દિવસ પહેલા ફાઈનલ નક્કી કરી લેવું.
ટિકિટ બુક કરતી વખતે 'Vikalp' (વિકલ્પ) ઓપ્શન પર ટિક કરવાનું ન ભૂલતા. જો તમારી ટિકિટ વેઇટિંગમાં રહી જશે, તો રેલવે તમને એ જ રૂટની બીજી ટ્રેનમાં ફ્રીમાં કન્ફર્મ સીટ આપી શકશે.
લોકોના મનમાં થતા અમુક સવાલો
સવાલ ૧: જો રેલવે જ ટ્રેન કેન્સલ કરી દે તો શું અમારા પૈસા ડૂબી જશે?
જવાબ: અરે ના ભાઈ! જો રેલવે પોતે ટ્રેન કેન્સલ કરે (કોઈ અકસ્માત કે હવામાનને લીધે), તો ઓનલાઈન ટિકિટ વાળાના બેંક ખાતામાં પૂરેપૂરા પૈસા જાતે જ પાછા આવી જશે. કાઉન્ટર વાળાએ સ્ટેશન પર જઈને રિફંડ લેવું પડશે.
સવાલ ૨: મારી ટિકિટ વેઇટિંગ કે RAC છે, તો પણ ૮ કલાક વાળો નિયમ લાગશે?
જવાબ: ના, તેમાં મોટી રાહત છે. RAC અને વેઇટિંગ ટિકિટ તમે ટ્રેન ઉપડવાના ૩૦ મિનિટ પહેલાં સુધી કેન્સલ કરી શકો છો. જેમાં ખાલી ૬૦ રૂપિયા (ક્લાર્કેજ ચાર્જ) કપાશે, બાકીના બધા પૈસા પાછા!
સવાલ ૩: હું ટ્રેન ઉપડવાના ૬ કલાક પહેલા ટિકિટ કેન્સલ કરું તો શું થાય?
જવાબ: ભાઈ, નવા નિયમ મુજબ ૮ કલાક પહેલા કેન્સલ કરવું ફરજિયાત છે. એટલે ૬ કલાક પહેલા કરશો તો એક પણ રૂપિયો પાછો નહિ મળે.
મારી વાતની સલાહ
નવો નિયમ થોડો કડક જરૂર છે, પણ લાંબા ગાળે આનાથી સામાન્ય પબ્લિકને વેઇટિંગમાંથી કન્ફર્મ સીટ મળવાના ચાન્સ વધી જશે. એક સ્માર્ટ યાત્રી તરીકે આપણે આ નિયમો સમજીને જ એડવાન્સ પ્લાનિંગ કરવું જોઈએ.
મિત્રો, આ માહિતી ખૂબ જ અગત્યની છે. એટલે આ આર્ટિકલ તમારા ફેમિલી અને મિત્રોના WhatsApp ગ્રુપમાં જરૂર શેર કરજો, જેથી કોઈને છેલ્લી ઘડીએ પોતાના ખિસ્સામાંથી મોટું નુકસાન ન જાય. આવી જ પાવરફુલ અને સચોટ માહિતી માટે તમારા પોતાના FactBhai બ્લોગની મુલાકાત લેતા રહેજો. આભાર!


0 Comments