LPG ગેસ સિલિન્ડરના નવા ભાવ જાહેર! જાણો સામાન્ય લોકો અને ગૃહિણીઓ પર શું અસર થશે
ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં રાજ્ય સરકાર પણ કેન્દ્રની સાથે મળીને સામાન્ય નાગરિકોને ગેસના ભાવોમાં મહત્તમ રાહત મળે તે માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે. આજના આ વિસ્તૃત લેખમાં આપણે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરીશું કે ઘરેલુ અને કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના નવા ભાવો શું છે, આ ભાવોમાં થયેલા ફેરફાર પાછળના કારણો કયા છે, અને સૌથી અગત્યનું કે આ નવા ભાવોની સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા અને ઘરના બજેટ પર શું અસર થશે.
14.2 કિલોગ્રામ ઘરેલું LPG સિલિન્ડરના નવા ભાવ અને માળખું
ભારતમાં મોટાભાગના પરિવારો 14.2 કિલોગ્રામના લાલ રંગના ઘરેલું ગેસ સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરે છે. આ સિલિન્ડરના ભાવ સીધા જ ગૃહિણીઓના રસોડાના બજેટ સાથે જોડાયેલા છે. તાજેતરમાં જાહેર થયેલા નવા ભાવો મુજબ, સરકારે સામાન્ય નાગરિકોને આર્થિક બોજમાંથી બચાવવા માટે ઘરેલું ગેસના ભાવોને મહદઅંશે સ્થિર રાખવાનો અથવા તેમાં રાહત આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને નેચરલ ગેસના ભાવોમાં સતત થતા ફેરફારો છતાં, ભારત સરકારે એક્સાઈઝ ડ્યુટી અને સબસિડીના માળખામાં એડજસ્ટમેન્ટ કરીને ઘરેલું વપરાશકારોને મોંઘવારીનો સીધો ડામ લાગવા દીધો નથી. જો આપણે ગુજરાતના મુખ્ય શહેરો (જેમ કે અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટ) ની વાત કરીએ, તો ભાવોમાં સ્થાનિક ટેક્સ (VAT) અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન ચાર્જના કારણે થોડો ઘણો તફાવત જોવા મળે છે. પરંતુ એકંદરે સરકારે સામાન્ય માણસને રાહત આપવાનો સ્પષ્ટ અભિગમ અપનાવ્યો છે.
સામાન્ય માણસના ઘરના બજેટ પર શું અસર થશે?
જ્યારે પણ ગેસના ભાવમાં 10 કે 50 રૂપિયાનો પણ ફેરફાર થાય છે, ત્યારે તેની સીધી અસર મધ્યમવર્ગીય પરિવારોના માસિક બજેટ પર પડે છે.
૧. બચતમાં વધારો: જો ગેસના ભાવો ઘટે છે અથવા સ્થિર રહે છે, તો મધ્યમ વર્ગના પરિવારો દર મહિને અમુક રકમ બચાવી શકે છે. આ બચેલી રકમનો ઉપયોગ બાળકોના શિક્ષણ, આરોગ્ય અથવા અન્ય ઘરવખરીની વસ્તુઓ ખરીદવામાં કરી શકાય છે.
૨. મોંઘવારીમાંથી રાહત: રસોઈ ગેસ એ કોઈ વૈભવી વસ્તુ નથી, પરંતુ પ્રાથમિક જરૂરિયાત છે. જ્યારે તેના ભાવો નિયંત્રણમાં રહે છે, ત્યારે ગૃહિણીઓને રસોઈ બનાવતી વખતે ગેસ પૂરો થઈ જવાની કે નવો બાટલો ખરીદવા માટે બજેટ ખોરવાઈ જવાની ચિંતા રહેતી નથી.
૩. જીવનધોરણમાં સુધારો: સસ્તા અને સુલભ ગેસને કારણે મહિલાઓને લાકડા કે કેરોસીન જેવા પરંપરાગત અને હાનિકારક ઇંધણો તરફ પાછા ફરવું પડતું નથી, જે તેમના સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે.
પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના (PMUY) ના લાભાર્થીઓ માટે ખાસ રાહત
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ગરીબ અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગની મહિલાઓ માટે ચલાવવામાં આવતી 'પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના' આ નવા ભાવોના માળખામાં સૌથી વધુ ચર્ચામાં છે. ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓને સામાન્ય ગ્રાહકોની સરખામણીમાં વિશેષ રાહત અને વધારાની સબસિડી આપવામાં આવે છે.
સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા નિયમો અને સબસિડીના માળખા મુજબ, ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) ના માધ્યમથી સીધી સબસિડી જમા કરવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે ભલે બજારમાં ગેસનો ભાવ જે પણ હોય, પરંતુ ઉજ્જવલા યોજનાની મહિલાઓને આ ગેસ સિલિન્ડર સામાન્ય બજાર ભાવ કરતા 300 રૂપિયા જેટલો સસ્તો પડે છે. ગુજરાત સરકાર પણ આ દિશામાં કામ કરી રહી છે જેથી રાજ્યના છેવાડાના માનવી સુધી આ યોજનાનો ૧૦૦% લાભ પહોંચે અને કોઈપણ ગરીબ પરિવારને ગેસ વિના ન રહેવું પડે.
19 કિલોના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવોમાં ફેરફાર
જ્યાં એક તરફ ઘરેલું ગેસના ભાવોને સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે, ત્યાં બીજી તરફ 19 કિલોના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર (જે ભૂરા કે વાદળી રંગના હોય છે) ના ભાવોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટ પ્રમાણે મોટા ફેરફારો જોવા મળ્યા છે. કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, ચાની કીટલીઓ, સ્ટ્રીટ ફૂડના વિક્રેતાઓ અને ઔદ્યોગિક એકમોમાં થાય છે.
કોમર્શિયલ ભાવોની બજાર પર અસર:
* ખાણી-પીણીના વ્યવસાય પર અસર: જો કોમર્શિયલ ગેસના ભાવમાં વધારો થાય છે, તો હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ માલિકોનો ઉત્પાદન ખર્ચ વધે છે. જેના પરિણામે તેઓ મેનુમાં વાનગીઓના ભાવ વધારવા મજબૂર બને છે. આખરે આનો બોજ પણ બહાર જમવા જતા સામાન્ય નાગરિકો પર જ પડે છે.
* નાના વેપારીઓને અસર: ચાની લારી ચલાવતા કે સમોસા-કચોરી વેચતા નાના વેપારીઓ માટે કોમર્શિયલ ગેસનો ભાવ બહુ અગત્યનો છે. ભાવો ઘટવાથી તેમના નફાના માર્જિનમાં વધારો થાય છે અને તેઓ ગ્રાહકોને યોગ્ય ભાવે વસ્તુઓ પૂરી પાડી શકે છે.
સરકાર સમયાંતરે કોમર્શિયલ ભાવોમાં ઘટાડો કરીને નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો (MSME) ને પણ પ્રોત્સાહન પૂરું પાડે છે.
ગુજરાત સરકાર અને મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની ભૂમિકા
ઉપરોક્ત ઈમેજમાં દર્શાવ્યા મુજબ, ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના વહીવટીતંત્ર હેઠળ રાજ્યમાં ગેસ વિતરણ વ્યવસ્થાને અત્યંત સુદ્રઢ અને પારદર્શક બનાવવામાં આવી છે. રાજ્ય સરકારની મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
૧. બ્લેક માર્કેટિંગ પર અંકુશ: ઘરેલું ગેસના સિલિન્ડરનો કોમર્શિયલ ઉપયોગ અટકાવવા માટે રાજ્યના પુરવઠા વિભાગ દ્વારા સતત ચેકિંગ કરવામાં આવે છે.
૨. પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) નું વિસ્તરણ: ગુજરાત સરકાર મહત્તમ શહેરો અને ગામડાઓમાં ગુજરાત ગેસ લિમિટેડ અને અન્ય કંપનીઓ મારફતે પાઇપલાઇન નેટવર્ક પહોંચાડવા માંગે છે. જેથી LPG સિલિન્ડર પરનું ભારણ ઘટે અને લોકોને ૨૪ કલાક સસ્તો ગેસ મળી રહે.
૩. VAT માં સંભવિત રાહત: જ્યારે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવો ભડકે બળે છે, ત્યારે રાજ્ય સરકાર પોતાના હિસ્સાના ટેક્સ (વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ) માં ઘટાડો કરીને રાજ્યની જનતાને વધારાની રાહત આપવા માટે હંમેશા તત્પર રહે છે.
ગેસ સબસિડી તમારા ખાતામાં જમા થાય છે કે નહીં? ઓનલાઇન કેવી રીતે ચેક કરવું?
ઘણા ગ્રાહકોની ફરિયાદ હોય છે કે તેમને ગેસની સબસિડી મળતી નથી. ભારત સરકાર દ્વારા ડીજીટલ ઈન્ડિયા અંતર્ગત સબસિડી ચેક કરવાની પ્રક્રિયા એકદમ સરળ કરી દેવામાં આવી છે. તમે ઘરે બેઠા તમારા મોબાઈલથી જ સબસિડી ચેક કરી શકો છો:
૧. સૌથી પહેલા ભારત સરકારની સત્તાવાર વેબસાઇટ mylpg.in પર જાઓ.
૨. હોમપેજ પર તમને ત્રણ ગેસ કંપનીઓના સિલિન્ડર જોવા મળશે (Bharat Gas, HP Gas, Indane). તમારી જે કંપનીનું કનેક્શન હોય તેના પર ક્લિક કરો.
૩. નવું પેજ ખુલશે, તેમાં 'Give your feedback online' અથવા 'Audit/Complaint' ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
૪. ત્યારબાદ 'LPG' સિલેક્ટ કરીને નવું બોક્સ ખુલશે, જેમાં "Subsidy related (PAHAL)" લખીને સબમિટ કરો.
૫. હવે "Subsidy not received" વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
૬. અહીં તમે તમારો રજીસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અથવા 17 આંકડાનો LPG ID દાખલ કરીને સબમિટ કરશો, એટલે તમારા ખાતામાં કયા મહિને કેટલી સબસિડી જમા થઈ છે તેનું સંપૂર્ણ સ્ટેટમેન્ટ જોવા મળશે.
જો તમારી સબસિડી ન આવતી હોય, તો તમારે બેંકમાં જઈને આધાર કાર્ડને બેંક ખાતા સાથે (e-KYC) લિંક કરાવવું ફરજિયાત છે.
એલપીજી ગેસ બચાવવાની 5 સ્માર્ટ અને ઉપયોગી ટિપ્સ
ભલે ગેસના ભાવ વધે કે ઘટે, પરંતુ એક જાગૃત નાગરિક તરીકે આપણે ગેસનો બગાડ અટકાવવો જોઈએ. ગેસ સિલિન્ડર લાંબો સમય ચલાવવા માટે ગૃહિણીઓ આ નાની પણ મહત્વની બાબતોનું ધ્યાન રાખી શકે છે:
* પ્રેશર કુકરનો આગ્રહ રાખો: ખુલ્લા વાસણમાં રસોઈ કરવા કરતા પ્રેશર કુકરમાં રસોઈ કરવાથી ૨૦ થી ૩૦ ટકા ગેસની બચત થાય છે.
* બધું તૈયાર રાખીને જ ગેસ ચાલુ કરો: શાક સમારવાનું અને મસાલા ભેગા કરવાનું કામ પતી જાય, ત્યારબાદ જ ગેસનો ચૂલો સળગાવો.
* જવાળા (Flame) નો રંગ તપાસો: ગેસના બર્નરમાંથી હંમેશા ભૂરા (Blue) રંગની જ્વાળા નીકળવી જોઈએ. જો પીળી કે લાલ જ્વાળા નીકળતી હોય, તો તેનો અર્થ એ છે કે બર્નર સાફ કરવાની જરૂર છે અને ગેસનો બગાડ થઈ રહ્યો છે.
* પલાળીને રસોઈ કરો: કઠોળ (ચણા, રાજમા, મગ) અને ચોખાને રાંધતા પહેલા ૨-૩ કલાક પાણીમાં પલાળી રાખવાથી તે ખૂબ જ જલ્દી બફાઈ જાય છે.
* ભીના વાસણો ન મૂકો: વાસણ ધોયા પછી તેને કપડાથી લૂછીને કોરા કર્યા બાદ જ ગેસ પર મૂકો. વાસણનું પાણી સુકવવામાં પણ નકામો ગેસ બળે છે.
નિષ્કર્ષ
કેન્દ્ર સરકાર અને પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા LPG ગેસ સિલિન્ડરના નવા ભાવોએ દેશના સામાન્ય નાગરિકો માટે એક નવી આશા જગાવી છે. ખાસ કરીને પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજનાના કરોડો લાભાર્થીઓ માટે આ રાહત આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ છે. જ્યારે રસોઈ ગેસના ભાવો અંકુશમાં રહે છે, ત્યારે સીધી રીતે દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને સામાન્ય માણસના જીવનધોરણ પર તેની હકારાત્મક અસર પડે છે.
ગુજરાત સરકાર પણ મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની આગેવાનીમાં કેન્દ્રની નીતિઓનો લાભ છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચાડવા માટે કટિબદ્ધ છે. ભવિષ્યમાં પણ આપણે આશા રાખીએ કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડના ભાવો સ્થિર રહે અને સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીનો સામનો ન કરવો પડે.
*** ખાસ અપીલ: મિત્રો, જો તમને આ માહિતી ઉપયોગી લાગી હોય, તો આ લેખની લિંક કોપી કરીને તમારા વોટ્સએપ ગ્રુપમાં, પરિવારજનો અને મિત્રો સાથે ચોક્કસ શેર કરો. ગેસ બુકિંગ, સબસિડી અને નવા ભાવો વિશેની આ અગત્યની માહિતી દરેક નાગરિક સુધી પહોંચે તે ખૂબ જ જરૂરી છે!
WhatsApp ગ્રુપમા જોડાવો
0 Comments