સૂર્ય પ્લેટ કેવી રીતે કામ કરે છે, સોલાર સિસ્ટમના પ્રકારો, કેટલા વોટની પ્લેટ શું ચાલે, ઘર માટે કેટલા kW સોલાર જોઈએ — સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા.

સૂર્ય પ્લેટ કેવી રીતે કામ કરે છે? સંપૂર્ણ ગુજરાતી માહિતી

આજના સમયમાં વીજળીના બિલમાં વધારો થતાં લોકો સોલાર એનર્જી તરફ વધુ વળી રહ્યા છે. પણ મોટાભાગના લોકોને મૂળ પ્રશ્ન હોય છે — “સૂર્ય પ્લેટ કેવી રીતે કામ કરે છે?” આ લેખમાં આપણે સોલાર પેનલનું કાર્ય, પ્રકારો, વોટ પ્રમાણે ક્ષમતા, kW ગણતરી અને on-grid/off-grid સિસ્ટમને સરળ ભાષામાં સમજીએ.

સોલાર પેનલ કેવી રીતે કામ કરે છે?

સોલાર પેનલ સૂર્યના પ્રકાશને વીજળીમાં રૂપાંતરિત કરે છે. આ પ્રક્રિયાને Photovoltaic Effect (PV Effect) કહેવાય છે. સોલાર પેનલમાં ઘણા નાના Solar Cells હોય છે જે Silicon પરથી બને છે. જ્યારે સૂર્યના Photons સેલ પર પડે છે, ત્યારે ઇલેક્ટ્રોન્સ હલનચલન કરે છે અને વીજળી (DC Current) ઉત્પન્ન થાય છે.

આ DC કરંટ સૌપ્રથમ Solar Inverter સુધી પહોંચે છે, જ્યાં તેને AC કરંટમાં બદલવામાં આવે છે, જેથી તે ઘરના પંખા, લાઇટ, ટીવી જેવી વસ્તુઓમાં વાપરી શકાય.

સોલાર સિસ્ટમના મુખ્ય ભાગો

• Solar Panels
• Solar Inverter (DC થી AC)
• Solar Battery (જો Off-Grid હોય)
• Solar Charge Controller
• Wiring & Structure

સોલાર પેનલના પ્રકારો

1. Mono Crystalline Solar Panel

Black કલર જેવા દેખાતા પેનલ, જેની Efficiency 19–22% હોય છે. ઓછા વિસ્તારમાં વધુ Energy આપે છે અને આખા વર્ષ સારું પ્રદર્શન કરે છે. ઘર માટે ઉત્તમ.

2. Poly Crystalline Solar Panel

Blue કલર જેવા દેખાતા પેનલ, જેની Efficiency 15–17% હોય છે. ભાવ ઓછો હોવાથી બજેટ-ફ્રેન્ડલી વિકલ્પ.

3. Bi-Facial Solar Panel

બે બાજુથી પ્રકાશ પકડી શકે છે, એટલે output વધુ મળે છે. આ નવો અને High Performance વિકલ્પ છે.

સોલાર પેનલના વોટ પ્રમાણે શું ચાલે?

100 Watt Solar Panel

• 2 LED Bulb
• 1 Mobile Charging
• 1 DC Fan

330–550 Watt Solar Panel (1 Plate)

• 3–4 LED Bulb
• 2 Fans
• 1 TV
• Mobile Charging

1 kW Solar System

• 6–8 Bulb + 3–4 Fans + 1 TV
• 1 Mixer + 1 Laptop
• દૈનિક 4–5 યુનિટ વીજળી

2 kW Solar System

• 10–12 Bulb + 5–6 Fans
• 1 Refrigerator + TV
• દૈનિક 8–10 યુનિટ વીજળી

3 kW Solar System

• ફ્રિજ + TV + વોશિંગ મશીન
• દૈનિક 12–15 યુનિટ વીજળી

5 kW Solar System

• AC (1 ton) + મોટું ઘર
• દૈનિક 20–25 યુનિટ

ઘર માટે કેટલા kW સોલાર જોઈએ?

• 1 BHK / સામાન્ય ઘર: 1–2 kW
• 2 BHK: 2–3 kW
• 3 BHK: 3–5 kW
• દુકાન/ઓફિસ: 2–5 kW

On-Grid vs Off-Grid Solar System

On-Grid System

વીજળી મીટરમાં સીધી જાય છે. બિલમાં ક્રેડિટ મળે છે. બેટરીની જરૂર નથી.

Off-Grid System

બેટરી સાથે કાર્ય કરે છે. લાઇટ ના હોય ત્યારે ખૂબ ઉપયોગી. ભાવ થોડો વધારે.

Solar System નો અંદાજીત ખર્ચ (2025 મુજબ)

• 1 kW → ₹55,000 – ₹75,000
• 2 kW → ₹1,10,000 – ₹1,40,000
• 3 kW → ₹1,60,000 – ₹2,00,000
• 5 kW → ₹2,50,000 – ₹3,50,000

સરકારની સબસિડી ઉપલબ્ધ હોય તો કુલ ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

સૂર્ય પ્લેટ એક ક્લીન અને લાંબા સમય સુધી ચાલનારી ઉર્જા પ્રણાલી છે. ઘરના લોડ પ્રમાણે યોગ્ય kW પસંદ કરો અને ભવિષ્યમાં વીજળીના બિલમાં મોટી બચત કરો. સોલાર સિસ્ટમ એકવાર યોગ્ય રીતે લગાવી લો પછી વર્ષો સુધી ટેન્શન-ફ્રી વીજળીનો ઉપયોગ કરી શકશો.

WhatsApp ગ્રુપ જોડાવો